Trang chủ
200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9

Đọc hiểu Tiếng đàn mưa (Bích Khê) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Mưa hoa rụng, mưa hoa xuân rụng Mưa xuống lầu, mưa xuống thềm lan(1) Mưa rơi ngoài nẻo dặm ngàn Nước non rả rích giọng đàn mưa xuân.

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

TIẾNG ĐÀN MƯA

Mưa hoa rụng, mưa hoa xuân rụng

Mưa xuống lầu, mưa xuống thềm lan(1)

Mưa rơi ngoài nẻo dặm ngàn

Nước non rả rích giọng đàn mưa xuân.

 

Lầu mưa xuống, thềm lan mưa xuống

Cùng nước non mưa rụng hoa xuân

Mưa rơi ngoài nội(2) trên ngàn

Nghe trong ý khách giọt đàn mưa rơi.

 

Đầm mưa xuống nẻo đồi mưa xuống

Bóng dương tà(3)… rụng bóng tà dương(4)

Hoa xuân rơi với bóng dương

Mưa trong ý khách mưa cùng nước non.

 

Rơi hoa hết mưa còn rả rích

Càng mưa rơi càng tịch bóng dương

Bóng dương với khách tha hương

Mưa trong ý khách muôn hàng lệ rơi.

(Thơ Bích Khê, NXB Tổng hợp Đồng Nai, 2006, tr. 137-138)

Chú thích:

(1) Thềm lan: thềm hoa lan, thềm nhà (cách nói tao nhã, văn chương). Sách và văn học

(2) Nội: cánh đồng.

(3) Bóng dương tà, bóng tà dương: mặt trời lúc sắp tắt hẳn.

Câu 1

Xác định thể thơ của bài thơ trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đếm số tiếng trong mỗi dòng thơ để xác định thể thơ.

Lời giải chi tiết

Thể thơ song thất lục bát

Giải thích:

Trong một khổ thơ có 2 câu lục (7 tiếng) và một cặp câu lục bát.

Mở rộng

- Thơ song thất lục bát là thể thơ gồm cặp song thất (bảy tiếng) và cặp lục bát (sáu – tám tiếng) luân phiên kế tiếp nhau trong toàn bài.

- Gieo vần: Tiếng cuối của dòng thất đầu tiên hiệp vần với tiếng thứ năm của dòng thất tiếp theo (vần trắc). Tiếng cuối của dòng thất tiếp theo hiệp vần với tiếng cuối của dòng lục (vần bằng). Tiếng cuối của dòng lục hiệp vần với tiếng thứ sáu của dòng bát (vần bằng). Tiếng cuối của dòng bát hiệp vần với tiếng thứ năm của dòng thất kế đó (vần bằng) và cứ thế tiếp tục.

- Ngắt nhịp: Hai dòng thất được ngắt nhịp lẻ, thường là 3/4; dòng lục và dòng bát ngắt nhịp linh hoạt hơn (dòng lục thường ngắt nhịp 2/2/2, dòng bát thường ngắt nhịp 2/2/2/2).

- Thanh điệu: Về thanh điệu, thanh bằng (B) - trắc (T) của các tiếng ở một số vị trí trong câu thơ là cố định

Link tham khảo: Thể thơ Song thất lục bát

Câu 2

Chỉ ra nhân vật trữ tình trong bài thơ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc bài thơ, xác định người trực tiếp bộc lộ cảm xúc.

Lời giải chi tiết

Nhân vật trữ tình: Người khách tha hương.

Giải thích:

Qua các câu thơ như "Nghe trong ý khách giọt đàn mưa rơi", "Mưa trong ý khách", "Bóng dương với khách tha hương", người khách xa quê trực tiếp bộc lộ nỗi buồn và nỗi nhớ quê hương da diết.

Mở rộng

Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 3

Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ điệp ngữ trong đoạn thơ sau:

“Mưa hoa rụng, mưa hoa xuân rụng

Mưa xuống lầu, mưa xuống thềm lan

Mưa rơi ngoài nẻo dặm ngàn

Nước non rả rích giọng đàn mưa xuân.”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định một biện pháp tu từ tiêu biểu và phân tích tác dụng đối với nội dung, nghệ thuật.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ: Điệp ngữ "mưa".

- Tác dụng:

+ Tạo nhịp điệu da diết, trầm buồn cho đoạn thơ.

+ Nhấn mạnh hình ảnh cơn mưa xuân phủ kín không gian từ lầu, thềm lan đến nẻo dặm ngàn.

+ Gợi không gian mênh mang, hiu quạnh và làm nổi bật tâm trạng cô đơn, buồn nhớ của nhân vật trữ tình.

Giải thích:

Việc lặp lại từ "mưa" khiến hình ảnh cơn mưa xuất hiện dày đặc, như lan tỏa khắp cảnh vật và thấm sâu vào tâm hồn người khách. Qua đó, cảnh và tình hòa quyện, nỗi buồn được diễn tả tinh tế, sâu lắng.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 4

Chỉ ra mối liên hệ giữa hình ảnh nước non ở ba khổ thơ đầu với nội dung của hai câu thơ cuối.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích ý nghĩa của hình ảnh "nước non", sau đó liên hệ với cảm xúc được bộc lộ ở hai câu thơ cuối.

Lời giải chi tiết

Hình ảnh "nước non" ở ba khổ thơ đầu vừa gợi không gian thiên nhiên rộng lớn, vừa gợi quê hương, đất nước. Hình ảnh ấy trở đi trở lại trong tiếng mưa càng làm cho nỗi buồn và nỗi nhớ quê của người khách tha hương thêm da diết. Vì thế, đến hai câu thơ cuối, cảm xúc được đẩy lên cao khi nhân vật trữ tình trực tiếp bộc lộ nỗi cô đơn và nhớ quê qua hình ảnh "khách tha hương" và "muôn hàng lệ rơi".

Giải thích:

Suốt ba khổ thơ đầu, hình ảnh "nước non" luôn xuất hiện cùng tiếng mưa và cảnh chiều tà, tạo nên không gian mênh mang, gợi nỗi nhớ quê hương âm thầm. Từ những cảm xúc được dồn nén ấy, hai câu thơ cuối đã bộc lộ trực tiếp tâm trạng của người khách xa quê. Như vậy, hình ảnh "nước non" chính là nền cảnh góp phần làm nổi bật nỗi nhớ quê và nỗi buồn tha hương của nhân vật trữ tình.

Mở rộng

Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 5

Từ nỗi nhớ quê hương của nhân vật trữ tình trong bài thơ, em hãy đề xuất những giải pháp để người trẻ luôn giữ sợi dây gắn kết với quê hương, xứ sở.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xuất phát từ nội dung bài thơ để rút ra những việc làm cụ thể giúp người trẻ gắn bó với quê hương.

Lời giải chi tiết

- Cần thường xuyên quan tâm, tìm hiểu về lịch sử, văn hóa và truyền thống của quê hương để thêm yêu và tự hào về nơi mình sinh ra.

- Nên giữ gìn tiếng nói, phong tục đẹp, thường xuyên trở về thăm quê và quan tâm đến gia đình, người thân.

- …

Giải thích:

Trong bài thơ, tiếng mưa và hình ảnh "nước non", "khách tha hương" đã gợi lên nỗi nhớ quê hương sâu sắc của nhân vật trữ tình. Nỗi nhớ ấy nhắc nhở rằng dù ở bất cứ nơi đâu, người trẻ cũng cần biết trân trọng, gìn giữ bản sắc quê hương và hãy để một khoảng trống trong trái tim mình cho nơi chôn rau cắt rốn.

Báo lỗi - Góp ý
BÌNH LUẬN
*Bình luận sẽ hiển thị sau khi được duyệt

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Vấn đề em gặp phải là gì ?

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

close

Cảm ơn bạn đã sử dụng Loigiaihay.com. Đội ngũ giáo viên cần cải thiện điều gì để bạn cho bài viết này 5* vậy?

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!