Đọc hiểu Chinh phụ ngâm khúc (Đặng Trần Côn) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Nhân vật trữ tình: Người chinh phụ.

Giải thích:

Đoạn thơ thể hiện tâm trạng lưu luyến, nhớ thương, bịn rịn của người chinh phụ trong giây phút tiễn chồng ra trận.

- Giọng điệu: Chậm rãi, tha thiết, buồn thương, lưu luyến.

- Tác dụng của thể thơ:

+ Nhịp thơ chậm, mềm mại, giàu nhạc điệu.

+ Giúp diễn tả sâu sắc nỗi buồn chia li, tâm trạng bịn rịn và nỗi nhớ thương của người chinh phụ.

Giải thích:

Những câu thơ miêu tả cảnh tiễn biệt với nhịp điệu chậm, kết hợp thể thơ song thất lục bát đã làm nổi bật tâm trạng lưu luyến, quyến luyến của người chinh phụ khi phải chia tay chồng.

- Biện pháp tu từ: So sánh: "nước trong như lọc".

- Tác dụng:

+ Làm câu thơ giàu hình ảnh, tăng sức gợi cảm.

+ Gợi lên khung cảnh thiên nhiên trong trẻo, thanh bình với dòng nước trong vắt và cỏ non xanh mướt.

+ Cảnh vật tươi đẹp càng làm nổi bật nỗi buồn chia li, lưu luyến của người chinh phụ trong giờ phút tiễn chồng lên đường.

Giải thích:

Tác giả sử dụng hình ảnh "nước trong như lọc" để khắc họa vẻ đẹp yên bình của thiên nhiên. Nhưng giữa khung cảnh ấy lại diễn ra cuộc chia tay đầy xúc động, khiến cảnh càng đẹp thì lòng người càng buồn. Cảnh vật vì thế trở thành phương tiện bộc lộ tâm trạng của nhân vật.

- Điểm khác biệt về trạng thái cảm xúc:

+ Trong Chinh phụ ngâm, cuộc chia tay diễn ra đầy lưu luyến, bịn rịn. Người chinh phụ và chinh phu quyến luyến, không nỡ rời xa nhau, thể hiện qua hình ảnh: "tay lại cầm tay", "bước đi một bước giây giây lại dừng".

+ Trong Truyện Kiều, Từ Hải chia tay Thúy Kiều với thái độ dứt khoát, mạnh mẽ, quyết đoán: "thẳng rong", "quyết lời dứt áo ra đi", thể hiện chí lớn của bậc anh hùng.

- Lí giải:

+ Người chinh phu lên đường theo lệnh chinh chiến, phía trước là cuộc chiến đầy hiểm nguy nên cả hai đều nặng lòng vì sự chia li và nỗi lo không biết ngày gặp lại.

+ Từ Hải ra đi để thực hiện lí tưởng lớn của mình, tin tưởng vào ngày thành công trở về đón Thúy Kiều, vì vậy chàng giữ thái độ dứt khoát, không để tình riêng làm ảnh hưởng đến chí lớn.

Giải thích:

Hai cảnh chia tay đều nói về sự xa cách nhưng được xây dựng trong những hoàn cảnh khác nhau. Chinh phụ ngâm tập trung khắc họa nỗi đau chia li và khát vọng hạnh phúc lứa đôi nên cảm xúc chủ đạo là lưu luyến, xót xa. Trong khi đó, Truyện Kiều làm nổi bật vẻ đẹp của người anh hùng Từ Hải với ý chí, bản lĩnh và khát vọng lập nên sự nghiệp lớn, vì thế cuộc chia tay mang vẻ quyết đoán, hiên ngang hơn là bi lụy.